Trước khi vào bảo hiểm, tôi có khoảng hai năm làm thương mại điện tử. Khi đó tôi phụ trách một văn phòng trẻ, và tôi đề xuất thử tiếp cận khách hàng bằng cách online.
Ý tưởng chưa được chấp nhận. Lúc ấy mô hình telesales đang cho kết quả, nên ai cũng có lý do chính đáng để giữ nguyên. Tôi còn nhớ cảm giác thấy một hướng có tiềm năng mà không kéo được sự đồng thuận để thử. Khoảng hai năm sau, các cách làm online xuất hiện rộng hơn trong ngành.
Điều tôi rút ra không phải là “tôi đã đúng”. Tôi rút ra một điều khó chịu hơn: nhìn thấy cơ hội chưa đủ. Muốn được thử, tôi phải thu ý tưởng ấy thành một thử nghiệm nhỏ, có số đo, và ít rủi ro cho người phải gật đầu.
Tôi nghĩ đến chuyện đó mỗi lần nói về lịch đăng bài. Vì lịch đăng bài 90 ngày, với một tư vấn viên bận, chính là một thử nghiệm như vậy. Đủ nhỏ để không cần xin phép ai. Đủ rõ để sau ba tháng bạn biết mình học được gì.
Câu trả lời nhanh
Nói thẳng nhé: người bận không cần đăng mỗi ngày. Ba bài mỗi tuần là đủ để giữ nhịp, miễn là bạn viết gộp trong một buổi khoảng 90 phút thay vì ngồi nghĩ từng ngày.
Chia 90 ngày làm ba đoạn. Ba mươi ngày đầu chỉ để đặt nhịp, chưa cần hay. Ba mươi ngày giữa để tìm ra giọng và loại bài nào người ta chịu trả lời. Ba mươi ngày cuối để gom những câu hỏi thật của khách thành bài. Cứ đến ngày thứ 30, 60, 90 thì dừng lại nhìn một lần.
Cộng lại là khoảng 39 bài trong 13 tuần. Mục tiêu của ba tháng đầu không phải chốt khách. Mục tiêu là có một thói quen giữ được, và biết mình đang viết cho ai.
Lịch 90 ngày là gì, và vì sao người bận cần nó hơn người rảnh
Nhiều người hiểu lịch đăng bài là một danh sách 90 chủ đề. Không phải vậy. Một cái lịch dùng được gồm ba thứ: một nhịp cố định, một khuôn để khỏi phải nghĩ lại từ đầu, và những điểm dừng để nhìn lại.
Người rảnh có thể đăng theo hứng, vì họ có dư thời gian để nghĩ mỗi lần. Người bận thì khác. Mỗi lần mở điện thoại mà còn phải quyết “hôm nay đăng gì”, bạn đã tiêu mất thứ quý nhất của mình là năng lượng cuối ngày. Lịch sinh ra để chuyển việc quyết định ấy sang một buổi duy nhất trong tuần.
| Giai đoạn | Ngày | Việc duy nhất phải làm | Nhịp |
|---|---|---|---|
| 1. Đặt nhịp | 1–30 | Đăng đủ, chưa cần hay | 3 bài mỗi tuần, mỗi bài dưới 200 chữ |
| 2. Tìm giọng | 31–60 | Ghi lại bài nào có người trả lời hoặc nhắn riêng | Giữ 3 bài, thêm một chuyện nghề ngắn mỗi tuần |
| 3. Gom lại | 61–90 | Biến câu hỏi khách từng hỏi thành bài | Giữ 3 bài, mỗi tuần một bài trả lời đúng một câu hỏi thật |
Bốn loại bài xoay vòng cho cả ba giai đoạn:
- Chuyện nghề: một khoảnh khắc trong ngày làm việc của bạn, không nêu tên khách.
- Một câu khách hay hỏi: nêu câu hỏi, trả lời ngắn và thật.
- Một khái niệm giải thích bằng đời sống: một ý, một ví dụ, không thuật ngữ.
- Hậu trường: bạn đang học gì, đang thử gì trong tuần này.
Danh sách 30 chủ đề cụ thể là chuyện của một bài khác trong cùng cụm. Ở đây tôi chỉ giữ cái khung.
Còn thời gian thì như sau. Một buổi 90 phút, ví dụ tối Chủ nhật, viết ba bài, mỗi bài khoảng 30 phút. Trong tuần bạn chỉ còn việc bấm đăng và trả lời tin nhắn. Nhân lên 13 tuần, tổng cộng khoảng hai chục giờ cho cả ba tháng. Nghe nhiều, cho đến khi bạn so với số giờ đã bỏ vào những lần đăng dồn dập rồi tắt lịm.
Lịch này hợp với ai, trong hoàn cảnh nào
Có ba hoàn cảnh tôi nghĩ bạn sẽ nhận ra mình.
Hoàn cảnh thứ nhất: bạn đang làm nghề, danh sách người quen đang cạn dần, và bạn biết người ta cần thấy bạn còn hoạt động, còn học, còn làm nghề nghiêm túc. Trang cá nhân đang im lặng hoặc đầy bài không ai đọc.
Hoàn cảnh thứ hai: bạn từng đăng đều ba bốn tuần rồi tắt. Sau đó thấy ngượng, không biết quay lại thế nào. Nếu là bạn, tôi nói luôn: lịch này được thiết kế cho đúng người từng tắt.
Hoàn cảnh thứ ba: ngày của bạn kín. Họp sáng, gặp khách chiều, tối về là hết pin. Bạn không thiếu ý tưởng, bạn thiếu khoảng trống để ngồi xuống viết.
Nếu bạn chỉ muốn một cách đăng để chốt nhanh, lịch này sẽ làm bạn thất vọng. Nó chậm có chủ ý.
Một ví dụ chạy thử từ đầu đến cuối
Đây là ví dụ tôi dựng lên để minh họa cách chạy lịch, không phải chuyện của một người có thật. Các con số là giả định.
Giả sử có một tư vấn viên, tạm gọi là bạn A. Bốn ngày mỗi tuần A gặp khách gần như liên tục. Chủ nhật A dành 90 phút. Tuần đầu tiên, A viết ba bài: một chuyện nghề (hôm nay một khách hỏi một câu khiến A phải ngồi nghĩ lại), một câu khách hay hỏi, và một bài hậu trường. Mỗi bài dưới 200 chữ. A xếp sẵn giờ đăng cho ba ngày trong tuần rồi đóng máy.
Đến ngày thứ 30, A có khoảng 12 bài. Bây giờ mới là lúc quan trọng nhất của cả lịch: A không hỏi “bài nào hay nhất”, A hỏi ba câu.
- Bài nào có người bình luận hoặc nhắn riêng?
- Bài nào tôi viết xong mà thấy nhẹ, không phải gồng?
- Tôi đang viết cho ai, đồng nghiệp trong ngành hay người có thể trở thành khách hàng của tôi?
Giả sử A thấy ba bài có người nhắn lại, và cả ba đều thuộc loại “một câu khách hay hỏi”. Đó là dữ liệu. Sang giai đoạn hai, A tăng loại bài ấy lên và giảm loại bài không ai phản hồi. Không cần tài năng hơn, chỉ cần nhìn lại có chủ đích.
Nếu bạn muốn đặt cái lịch này trong bức tranh lớn hơn, gồm công cụ, cách quản lý khách và vai trò của AI trong việc làm nghề, tôi đã gom phần đó ở bài AI và digital cho tư vấn bảo hiểm: hệ thống làm việc thời đại mới.
Dấu hiệu bạn đang thiếu một cái lịch
Đây là năm dấu hiệu tôi thấy hay gặp nhất, mỗi dấu hiệu kèm lý do nó đáng để ý.
Bạn quyết định đăng gì ngay lúc mở điện thoại. Mỗi lần như vậy là một lần tiêu năng lượng để quyết. Ngày nào mệt, bạn sẽ chọn không đăng.
Ba tuần đầu đăng rất dày rồi im hẳn. Thường đó không phải thiếu kỷ luật. Đó là nhịp đặt nặng hơn sức bạn ngay từ đầu.
Bạn không kể được bài nào của mình từng khiến ai nhắn lại. Nghĩa là chưa có điểm dừng để nhìn lại, bạn đang đăng mà không có dữ liệu.
Bạn chỉ đăng nhiều vào tuần có chương trình hoặc thi đua. Lúc đó nội dung đang chạy theo lịch của công ty chứ không theo lịch của người đọc.
Khi viết, bạn tưởng tượng người đọc là đồng nghiệp trong ngành. Bài sẽ đúng, khá kỹ thuật, và khách hàng thấy xa lạ.
Ba hiểu lầm hay gặp
Hiểu lầm thứ nhất: đăng nhiều mới có khách. Người ta hay nghĩ tần suất là tất cả. Thực tế, một nhịp bạn giữ được 90 ngày đáng giá hơn một nhịp đẹp chỉ giữ được ba tuần. Cái giá của hiểu lầm này là những tháng im lặng sau đợt đăng dồn, và cảm giác mình lại thất bại.
Hiểu lầm thứ hai: phải viết hay mới dám đăng. Người ta chờ bài hoàn hảo. Bài hoàn hảo không bao giờ đến, nên trang vẫn trống. Với người đọc, một bài rõ và thật đáng tin hơn một bài bóng bẩy mà lạc giọng. Mà thật ra, bạn chỉ biết mình viết ra sao khi đã có mười, hai mươi bài để nhìn lại.
Hiểu lầm thứ ba: đăng gì cũng được, miễn thu hút. Đây là hiểu lầm tốn kém nhất, vì nó liên quan đến chính nghề của bạn. Trang cá nhân của tư vấn viên vẫn là nơi hành nghề, nên có vài lằn ranh cần giữ:
- Không hứa hẹn quyền lợi hay lợi ích, và không nói như thể bạn đại diện cho công ty để cam kết điều gì. Thông tin bạn đưa ra phải chính xác. Khi nhắc đến một quyền lợi, hãy nêu luôn điều kiện và giới hạn đi kèm.
- Không nói xấu công ty khác hay đại lý khác. Chê người khác không làm bạn lớn hơn, chỉ làm người đọc mất niềm tin vào cả ngành.
- Không đăng thông tin khách hàng khi chưa có sự đồng ý của họ: tên, ảnh, hồ sơ, hợp đồng. Đại lý không được tiết lộ thông tin khách hàng trái phép. Chuyện nghề vẫn kể được, chỉ cần bỏ tên và các chi tiết nhận ra được một người cụ thể.
Còn quy định nội bộ của công ty bạn về việc duyệt nội dung trước khi đăng, tôi không nói thay được. Bạn nên hỏi lại bộ phận phụ trách của mình.
Việc nên làm tuần này
Không cần làm cả 90 ngày hôm nay. Ba việc nhỏ thôi.
- Chọn một khung 90 phút cố định trong tuần và đặt vào lịch như một buổi gặp khách. Buổi đó không được nhường cho việc khác.
- Viết ba bài đầu, mỗi bài dưới 200 chữ, thuộc ba loại khác nhau trong bốn loại ở trên.
- Ghi vào lịch điện thoại ngày thứ 30 kèm ba câu hỏi ở phần ví dụ, để đến ngày đó bạn khỏi phải nhớ.
Đoạn lắng
Tôi từng nghĩ thứ mình thiếu, mỗi khi một hướng đi mới không thành, là thêm lý lẽ. Về sau tôi thấy nó thường là thứ nhỏ hơn thế: một cách làm đủ nhỏ để thử, và một chỗ để nhìn lại sau khi thử.
Người bận hay tin rằng mình cần thêm thời gian. Có thể vậy. Nhưng cũng có thể bạn chỉ cần một cái lịch không đòi hỏi mình phải giỏi hơn hôm nay. Ba tháng không đủ để thay đổi một sự nghiệp. Nhưng đủ để bạn biết, bằng chính dữ liệu của mình, mình đang nói chuyện với ai và họ có muốn nghe không.
Kết luận
Một lịch đăng bài 90 ngày cho người bận chỉ cần ba thứ: nhịp ba bài mỗi tuần, một buổi viết gộp 90 phút, và ba lần dừng lại ở ngày 30, 60, 90 để nhìn xem điều gì thật sự đang có tác dụng. Còn chuyện hay hay không, để ba tháng sau nhìn lại rồi tính.
Nếu muốn đọc tiếp, bạn có thể xem cách tôi nhìn cả hệ thống làm việc số cho tư vấn viên trong bài AI và digital cho tư vấn bảo hiểm: hệ thống làm việc thời đại mới.
Nguyễn Hoàng Khải
Làm đúng – Sống đúng
Cùng 6PLAN.vn
